Ngaahi Vahenga Fili 2014

Ko e ngaahi Vahenga Fili 'i he 'otu Tongani 'o fakatatau ki he fakangatangata kuo fakahoko 'e he Komisoni ki he Ngaahi Ngatangata'anga 'o e Vahenga Fili, 2014:

Fa'ahinga 'o e Fili

English Version

(1) Fili Fale Alea

Kuo pau ke angamaheni hono fakahoko ‘a e ngaahi fili ma’ae kotoa ‘o e kau fakafofonga ‘o e kau nopele mo e kakai ‘i he ta’u ‘e fa kotoa pe, pea kapau ‘oku ‘ikai veteki kimu’a kuo pau ke tu’u veteki ‘a e Fale Alea ‘i he ‘osi ‘a e ta’u ‘e fa mei he ‘aho ‘o e fili lahi fakamuimui taha.

‘E fili ‘e he kau nopele ‘o e Pule’anga mei he kau nopele ha toko hiva ko e kau fakafofonga nopele pea ‘e fili ‘e he kakai ‘oku ‘ata fakalao ha toko hongofulu ma fitu ko e kau fakafofonga kakai.

 (i)  Fili ‘a e kau Fakafofonga ‘o e Hou’eiki Nopele:

 Ki he taumu’a ‘o e fili ‘o e kau fakafofonga nopele, kuo pau ke vahevahe ‘a e Pule’anga ki he ngaahi vahefonua fili ‘e 5 ‘o pehe ni:

  1. Tongatapu;
  2. Ha’apai;
  3. Vava’u;
  4. ‘Eua;
  5. Niuafo’ou mo Niuatoputapu pea ‘e fili ma’a Tongatapu ‘a e kau fakafofonga nopele ‘e 3, pea ki he ongo vahefonua taki taha ‘o Ha’apai mo Vava’u ‘a e ongo fakafofonga nopele ‘e toko 2 pea ki he ongo vahefonua taki taha ‘o ‘Eua mo Niuafo’ou mo Niuatoputapu ‘a e fakafofonga nopele ‘e toko taha.

‘E fakahoko ‘a e fili ‘a e Hou’eiki Nopele ki he ‘Ofisi ‘o e Palasi ‘i Nuku’alofa, ‘Ofisi ‘o e Ongo Kovana ki Vava’u mo Ha’apai, pea pehe ki he ‘Ofisi ‘o e kau Fakafofonga Pule’anga ki ‘Eua mo e Ongo Niua ‘o kamata mei he taimi 10 pongipongi ki he 12 ho’ata ‘o e ‘aho Fili.

(ii)  Fili ‘a e Kau Fakafofonga ‘o e Kakai

 Ki he ngaahi taumu’a ‘o e fili ‘o e kau fakafofonga ‘o e kakai :-

Kuo pau ki he Komisoni ki he Ngaahi Ngatangata’anga ‘o e Vahenga Fili ke vahevahe ‘a e Pule’anga ki he ngaahi vahenga fili ‘e 17 ‘o fakatatau ki he Lao ki he Komisoni ki he Ngaahi Ngatangata’anga ‘o e Vahenga Fili 2010, pea

Kuo pau ke fili ‘a e fakafofonga kakai ‘e taha mei he vahenga fili taki taha. ‘Oku ‘ikai ha ngaahi paati faka-politikale ‘i Tonga ni ka ‘oku lesisita ‘a e kau kanititeiti pea nau fe’auhi fakafo’ituitui pe pea ko e kanititeiti ‘oku ne ma’u ‘a e fo’i fili lahi taha mei ha vahenga fili, ko e kanititeiti ia ‘oku ne ma’u ‘a e fili ‘a e vahenga fili ko ia ‘a ia ko e founga fili ia ‘oku ‘iloa ko e “First-Past-the-Post.”

‘E fakahoko ‘a e fili ‘i he ngaahi feitu’u fai’anga fili kotoa ‘i he ‘otu Tonga ni ‘o kamata mei he taimi 9:00 pongipongi ki he 4:00 efiafi ‘o e ‘aho fili.

 (2)  Fili Si’i

‘E malava ke fakahoko ha filisi’i ‘o ka ‘ata ha sea ‘i he Fale Alea mei ha pekia ‘a ha fakafofonga, pe ko ha’ane fakafisi pe ko hano fakahifo ia hili hano faka’ilo faka-Fale Alea ia.

scroll back to top
You are here: Fili Fa'ahinga 'o e Fili